خلاصه
الواح هخامنشی که از سال ۱۳۱۳ نزد دانشگاه شیکاگو بود، طی چندین مرحله در دهههای مختلف به ایران بازگشت. فرآیند حقوقی لغو مصادره این آثار در سال ۱۳۹۶ به نفع ایران خاتمه یافت. پس از وقفهای به دلیل پاندمی کرونا، پنجمین محموله شامل ۳۵۰۶ لوح در سال ۱۴۰۲ همراه با ابراهیم رئیسی بازگردانده شد.
شرح ادعا
کبر رائفیپور در توییتر ادعا کرده است که بازگرداندن الواح هخامنشی ارمغان رییسی از نیویورک است و دولتهای انقلابی در دفاع از وطن و مفاهیم ملی موفقتر بودهاند.
نتیجه بررسی
بر اساس اطلاعات france 24، newyork times، رویترز و روزنامه ایران:
- الواح هخامنشی در سال ۱۳۱۳ کشف شده و با موافقت دولت پهلوی برای مطالعه و بررسی به دانشگاه شیکاگو امانت داده شده است.
- بخشی از این الواح در چهار مرحله به ایران بازگردانده شدند. ۱۷۹ قطعه در سال ۱۳۲۷، ۳۷هزار قطعه در سال ۱۳۲۹، ۳۰۰ قطعه در سال ۱۳۸۳ و ۳۰۰ قطعه در سال ۱۳۹۷.
- در سال ۱۹۹۷ طی یک حمله انتحاری در بیتالمقدس، دادگاه آمریکا ایران را به همکاری با حماس متهم کرد و خواستار غرامت شد. پس از ممانعت ایران برای پرداخت غرامت، دادگاه آمریکا حکم مصادره الواح هخامنشی را صادر کرد تا از فروش آنها مبلغ غرامت تامین شود.
- در سال ۲۰۰۶(۱۳۸۳) سید محمد خاتمی (رییس جمهور وقت) در دیداری با رییس موسسه شرق شناسی دانشگاه شیکاگو درباره این موضوع مذاکره کرد و مدعی شد این الواح متعلق به دولتها نیست بلکه متعلق به ملت و جهان است.
- در سال ۲۰۱۱ (۱۳۸۹) دادگاه آمریکا درخواست شاکیان برای توقیف و فروش الواح را رد کرد و استدلال کرد که قانون مصونیتهای حاکمیتهای خارجی از داراییهای خارجی محافظت میکند.
- در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۲) به گفته مونسان وزیر گردشگری دولت روحانی، دادگاه آمریکا درخواست طرح دعوای ایران و دانشگاه شیکاگو را پذیرفت.
- در سال ۲۰۱۸ (۱۳۹۶) رأی قضات دیوان عالی به نفع ایران صادر شد و حکم مصادره و فروش الواح لغو شد.
- در سال ۲۰۱۹ (۱۳۹۷ ) چهارمین بسته، شامل ۳۰۰ لوح به ایران بازگردانده شد.
- مابقی الواح قرار بود که به ایران بازگردانده شوند اما با شروع پاندمی کرونا و بسته شدن فرودگاهها ارسال بستهها متوقف شد.
- در سال ۱۴۰۲ پنجمین دسته از الواح هخامنشی توسط ابراهیم رئیسی به ایران بازگردانده شد.