علی شریعتی مدرک دکترا ندارد و در فرانسه با کمترین معدل معادل فوق لیسانس ادبیات فارسی خوانده است

خلاصه

شرح ادعا

حسین دهباشی در توییتر مدعی شده است، علی شریعتی مدرک دکترا نداشته ، تاریخ یا جامعه شناسی نخوانده و در فرانسه با کمترین معدل معادل فوق لیسانس، ادبیات فارسی خوانده است.

بر اساس بررسی‌ها

بر اساس اسناد منتشر شده در سایت رسمی شریعتی،  شریعتی مدرک دکتری خود را از سوربن فرانسه دریافت کرده است.ولی صحبت های  رییس وقت دانشکده ادبیات ، نشان می‌دهد مدارک شریعتی براساس قانون داخلی دانشکده، به دلیل مغایرت رشته لیسانس و دکتری برای تدریس در این دانشکده کافی نبوده است.

جلال متینی، رییس دانشکده ادبیات مشهد در دوران علی شریعتی، درباره شریعتی اظهاراتی داشته است که در مجله اندیشه پویا شماره 37 منتشر کرد و انصاف نیوز بخشی از آن را منتشر کرده است.

متینی درباره او گفت : »روزی یکی از مراجعان در دانشکده به من گفت دکتر شریعتی و همسرش از اروپا به مشهد برگشته‌اند و در جلسه‌ای گفته‌اند که می‌خواهند در دانشکدۀ ادبیات تدریس کنند. بعد از مدتی، این دو تن طی دو نامه خطاب به دانشکدۀ ادبیات تقاضا کردند به‌ عنوان استادیار به کار مشغول شوند. نامه‌ها و ضمایم آن را دیدم و متوجه شدم آقای دکتر شریعتی از دانشگاه سوربن فرانسه در رشته   Hagiology  چیزی معادل «مقامات» یا «شرح احوال اولیا و قدیسان» دکترای دانشگاهی گرفته است ولی ادارۀ ارزیابی مدارک تحصیلی وزارت آموزش و پرورش آن را به «تاریخ» ترجمه کرده است. همسرشان نیز از همان دانشگاه دکتری دانشگاهی در زبان فارسی گرفته‌اند و موضوع رسالۀ دکتری‌شان چیزی مانند «حرف اضافه در گلستان سعدی» بوده است. نامه‌ها را پیش آقای دکتر رجایی بردم و گفتم با آن‌چه در زمان ریاست آقای دکتر فیاض به عنوان آیین‌نامۀ داخلی استخدام معلم برای دانشکدۀ ادبیات تصویب شده است، هیچ یک از این دو نمی‌توانند در دانشکده استخدام شوند. چون در آن آیین‌نامه که شما هم آن را امضا کرده‌اید تصریح شده است رشتۀ تحصیلی دارندگان دکتری دانشگاهی از فرانسه باید با رشتۀ‌ تحصیلی آنان در دورۀ لیسانس یکی باشد. در مورد استخدام معلمان زبان و ادبیات فارسی نیز تصریح شده است باید دارای درجۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران باشند و لاغیر. به آقای دکتر رجایی عرض کردم این دو هیچ یک حائز شرایط نیستند.

در آن روزها برای انجام کاری به تهران رفته بودم. به دانشکدۀ ادبیات سری زدم. آقای دکتر عباس زریاب خویی که مدیریت گروه تاریخ دانشگاه تهران را بر عهده داشتند.گفتند پس شما خبر ندارید که شریعتی اول برای استادیاری در دانشکدۀ ادبیات تهران اقدام کرده بود. ما مدارکش را کافی تشخیص ندادیم و با وجود اصرار سازمان امنیت در استخدام وی، آن را رد کردیم. شما چرا او را با این مدرک می‌خواهید استخدام کنید؟ آن‌جا متوجه شدم اصرار آقای دکتر رجایی در فرستادن پروندۀ دکتر شریعتی و همسرشان به گروه‌های آموزشی زبان و ادبیات فارسی و تاریخ دانشکدۀ ادبیات خودمان بی‌علت نبوده است.

بر این اساس، معلوم شد که آقای علی شریعتی که به عنوان شاگرد اول رشتۀ زبان و ادبیات فارسی و با استفاده از بورس دولتی مخصوص شاگردان رتبۀ اول دانشگاه‌ها به اروپا رفته است، شاگرد اول حقیقی آن کلاس هم نبوده است و چنان که پیش از این نوشته‌ام آقای سید احمد خراسانی معلم پیمانی دانشکدۀ ادبیات مشهد، دانشجویی را که در سال اول و دوم در این رشته شاگرد اول بوده است به عمد در درس عربی در سال سوم تجدیدی می‌کند تا علی شریعتی ــ که در سه سال تجدیدی نداشته است ــ از بورس استفاده کند. شنیدم که در شورای دانشکده، آقای دکتر فیاض رئیس دانشکده به آقای خراسانی گفته بودند آن دانشجویی که در سال‌های اول و دوم شاگرد اول بوده، اگر در سال سوم ناگهان شاگرد بی‌سواد یا کم‌سوادی شده بوده است می‌توانستید به او نمرۀ ۵ یا ۶ بدهید نه ۷۵/۹ یا ۷۵/۶ (تردید از بنده است). آقای خراسانی گفته بودند من شریعتی را آدم مستعدی می‌دانم، می‌خواهم به اروپا برود و تحصیل کند و با دست پر به ایران برگردد .»

همچنین جلال متینی در گفتگوی تاریخ شفاهی صحبت های فوق را تکرار کرد. متینی گفت:« ما در دانشکده کوچک ادبیات یک مقرراتی را تعیین کرده بودیم که در دانشگاه های دیگر اجرا نمیشد. یکی از این مقررات این بود که اگر کسی دکترا از فرانسه گرفت، رشته دکترایش مطابق مدرک لیسانسش باشد. این قانون در سایر دانشگاه ها اصل نبود و در دانشگاه ما اجرا میشد».

متینی ادامه داد: « ما دیدیم شریعتی در ایران لیسانس ادبیات خوانده ولی دکترای تاریخ گرفته بود و طبق این اصل و قانون داخلی دانشگاه، از نظر ما دکترایش مناسب تدریس در دانشگاه نبود.»

علی شریعتی در سال تحصیلی ۱۳۳۵-۱۳۳۴ دانشجوی رشته‌ی فلسفه در دانشگاه تهران بوده است اما در همان سال او از تحصیل در این دانشگاه انصراف داد و به دانشکده‌ی تازه‌ تأسیسِ ادبیاتِ مشهد رفت. کپیِ پرونده‌ی دانشجوییِ او در دانشگاه تهران به تازگی در اختیارِ خانواده‌ی شریعتی قرار گرفته است.

 سایت رسمی علی شریعتی، مدارک تحصیلی وی را منتشر کرده است.

کارت دانشجویی در دانشکده ادبیات

شریعتی در سال 1337 مدرک لیسانس خود را در رشته ادبیات فارسی از دانشگاه مشهد دریافت کرد.

مدرک لیسانس

وی در سال 1340 در دانشگاه سوربن پاریس از طریق بورس ثبت نام می‌کند.

دفترچه ثبت نام در سوربن فرانسه

شریعتی در سال ۱۳۴۰ استاد راهنمای خود را تعیین موضوع تز دکترایش را تصویب می کند.

تصویر تصویب موضوع تز

در سال ۱۳۴۲ موفق میشود تاریخ دفاع تز دکترا را مشخص کند و به دفاع بپردازد.

تعیین تاریخ دفاع تز دکتری

وی در ۲۲ بهمن سال ۱۳۴۲ موفق به کسب مدرک دکترا از دانشگاه سوربن فرانسه می شود.

تصویر مدرک دکترا

به تاریخ اسفند ۱۳۴۲،سفارت ایران در فرانسه، مدرک دکترای شریعتی را تایید می کند.

تاییدیه سفارت ایران

و سپس، در اردیبهشت ۱۳۴۳ مدرک دکترای وی ترجمه و تأیید می شود.

تصویر تایید مدرک دکترا