خلاصه:
صفحه مرکز دادههای باز ایران مدعی شده ایران بیشترین برداشت آب زیرزمینی در خاورمیانه و رتبه پنجم جهان را دارد. دادههای سازمان ملل و سامانه جهانی فائو این موضوع را تأیید میکنند: ایران سالانه حدود ۵۳ میلیارد مترمکعب آب زیرزمینی برداشت میکند، پس از هند، چین، آمریکا و پاکستان در رتبه پنجم قرار دارد. بنابراین، ادعا «درست» ارزیابی میشود.
شرح ادعا:
صفحه اینستاگرام مرکز دادههای باز ایران در پستی مدعی شده است که مطابق آمارهای سازمان ملل، ایران بیشترین میزان برداشت از منابع آب زیرزمینی در خاورمیانه را دارد و در رتبه پنجم جهان قرار دارد.
نتیجه بررسی ادعا:
مطابق سامانه اطلاعات جهانی فائو برای آب و کشاورزی، شاخص «کل برداشت آب زیرزمینی قابل استفاده» برای ایران ۵۳ میلیارد مترمکعب در سال گزارش شده است. این آمار مربوط به سال ۲۰۲۲ است و در منطقه خاورمیانه، ایران بیشترین میزان برداشت را دارد.
همچنین در گزارش «جهانی توسعه آب سازمان ملل ۲۰۲۲: آبهای زیرزمینی» نموداری ارائه شده است که مطابق آن، ایران در رتبه پنجم جهان از نظر میزان کل برداشت آب زیرزمینی قرار دارد. بر اساس این نمودار، ایران بعد از هند، چین، ایالات متحده و پاکستان بیشترین میزان برداشت را دارد.
قابل توجه است که مقایسه این شاخص با کل برداشت آب شیرین کشورها نشان میدهد، هرچند ایران بیشترین میزان برداشت آب زیرزمینی را دارد، اما نسبت برداشت آب زیرزمینی به کل آب شیرین در کشورهایی مانند اردن، قطر، بحرین، عمان و عربستان، بالاتر از ایران است.
طبق گزارش سازمان ملل، برداشت کل آب زیرزمینی از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۲۰ روندی افزایشی داشته است.
در ایران حدود ۸۷ درصد از آب زیرزمینی برداشتشده صرف آبیاری کشاورزی میشود، که نشاندهنده وابستگی بسیار بالای کشاورزی به منابع زیرزمینی است. سهم کشاورزی از آبهای زیرزمینی برداشتشده در کشورهایی مانند عربستان و پاکستان بیشتر و در کشورهایی مانند چین و آمریکا کمتر است.
جمعبندی:
مطابق دادههای بررسی شده، از لحاظ حجم آب زیرزمینی برداشتشده، ایران در رتبه پنجم جهان و اول خاورمیانه قرار دارد. بنابراین ادعای مورد بررسی درست ارزیابی میشود.
