خلاصه: در این بررسی، گفتهی محمدجواد ظریف درباره نبود مکانیزم ماشه در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ بررسی شده است. روند دو مرحلهای تصویب برجام، تفاوت میان متن توافق و قطعنامه شورای امنیت، نحوه درج سازوکار بازگشت تحریمها در ۲۲۳۱، مفهوم رأی وارونه، و استفاده اصطلاحی از واژه «اسنپبک» توسط آمریکاییها نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
شرح ادعا: محمد جواد ظریف در گفتگویی با آوش مدعی شده است که مکانیزم ماشه در متن برجام نیست.
تصویب برجام دو مرحله داشت اول امضای متن برجام بین ایران و ۵ دوم تبدیل آن به قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه ۲۲۳۱) برجام بدون ۲۲۳۱ معنا ندارد. مکانیزم ماشه در متن برجام وجود ندارد، اما در متن قطعنامه ۲۲۳۱
امکان بازگشت تحریم ها و نیز مکانیزم اجرایی آن به صورت رای وارونه در متن قطعنامه ۲۲۳۱ وجود دارد. آمریکایی ها از ابتدا از اصطلاح اسنپ یک برای اشاره به امکان بازگشت تحریم ها استفاده کردند اگرچه خود این کلمه در برجام و ۲۲۳۱ وجود ندارد.
بنابراین ادعای مذکور نادرست می باشد.
مکانیزم ماشه در متن برجام وجود ندارد
بند صریح قطعنامه ۲۲۳۱ در خصوص امکان بازگشت تحریم ها: مفاد قطعنامه های شورای امنیت ۱۶۹۶ (۲۰۰۶)، ۱۷۳۷ (۲۰۰۶) ۱۷۴۷ (۲۰۰۷)، ۱۸۰۳ (۲۰۰۸)، ۱۸۳۵ (۲۰۰۸)، ۱۹۲۹ (۲۰۱۰) و (۲۲۲۴ (۲۰۱۵) لغو شده اند، اما در صورت عدم اجرای قابل توجه تعهدات برجام امکان باز اعمال آن ها وجود دارد.
جزئیات اجرایی بازگشت تحریم ها در قطعنامه ۲۲۳۱ و تصریح رای گیری وارونه
اجرای مفاد قطعنامههای پیشین قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) تصریح میکند که شورای امنیت باید ظرف ۳۰ روز پس از دریافت اعلامیهای از سوی یکی از کشورهای عضو برجام مبنی بر وقوع وضعیتی که آن کشور آن را عدم اجرای قابل توجه تعهدات برجامی میداند، درباره پیشنویس قطعنامهای برای ادامه لغو مفاد قطعنامه های قبلی شورای امنیت رأی گیری کند.
همچنین قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) مقرر میدارد که اگر شورای امنیت چنین قطعنامهای را برای ادامه لغو مفاد قطعنامههای قبلی تصویب نکند، آنگاه از نیمه شب به وقت گرینویچ پس از گذشت سی روز از تاریخ اعلام موضوع به شورای امنیت تمام مفاد قطعنامههای ۱۶۹۶ (۲۰۰۶)، ۱۷۳۷ (۲۰۰۶)، ۱۷۴۷ (۲۰۰۷)، ۱۸۰۳ (۲۰۰۸)، ۱۸۳۵ (۲۰۰۸) و ۱۹۲۹ (۲۰۱۰) مجدداً به همان صورت که پیش از تصویب قطعنامه ۲۲۳۱ (۲۰۱۵) اعمال میشدند لازم الاجرا خواهند شد.