قیمت کتاب‌های درسی مدارس دو برابر افزایش یافت

خلاصه:
ادعا شده قیمت کتاب‌های درسی در ۱۴۰۴ دو برابر شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد افزایش حدود ۶۰ درصدی پیش‌بینی شده، نه ۱۲۰ درصد. ترک تحصیل دانش‌آموزان نیز واقعیت دارد اما علت آن فقط گرانی کتاب‌ها یا شهریه مدارس نیست و مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و اجتماعی در آن نقش دارد.

شرح ادعا:

یک صفحه اینستاگرامی مدعی شده است که قیمت کتاب‌های درسی در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۲۰ درصد افزایش یافته است. همچنین ادعا شده که در کنار شهریه‌های چند میلیون‌تومانی مدارس دولتی، این موضوع باعث ترک تحصیل گسترده دانش‌آموزان شده است.

نتیجه بررسی ادعا:

• منشأ این خبر، گزارشی از روزنامه شرق بوده که در آن به نقل از یک فعال حوزه آموزش، رشد ۱۱۰ تا ۱۲۰ درصدی قیمت کتاب‌های درسی مطرح شده است.
• پس از انتشار این گزارش، سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در گفت‌وگو با روزنامه همشهری و خبرگزاری تسنیم این ادعا را تکذیب کرد. این سازمان اعلام کرده که هنوز قیمت نهایی کتاب‌ها تعیین نشده، اما افزایش حدود ۶۰ درصدی پیش‌بینی می‌شود. همچنین برنامه‌هایی برای توزیع رایگان کتاب‌های درسی در مناطق محروم وجود دارد. با فرض این افزایش، بهای کتاب‌های پایه اول ابتدایی حدود ۱۱۴ هزار تومان و پایه دوازدهم حدود ۳۴۹ هزار تومان خواهد بود.
• طبق مقررات، مدارس دولتی عادی مجاز به دریافت شهریه نیستند و تنها هزینه‌هایی مانند روپوش یا فعالیت‌های فوق‌برنامه به‌صورت اختیاری از خانواده‌ها دریافت می‌شود. در مقابل، مدارس دولتی خاص و نمونه‌دولتی شهریه دریافت می‌کنند. میزان این شهریه بسته به مقطع و شهر متفاوت است و حداقل آن در مقطع ابتدایی حدود ۲ میلیون تومان و در متوسطه دوم حدود ۵ میلیون تومان گزارش شده است.
• بر اساس گزارش‌های ایسنا، تسنیم و هم‌میهن با استناد به داده‌های مرکز آمار و وزارت آموزش‌وپرورش، نرخ ترک تحصیل در سال‌های اخیر روندی افزایشی داشته و بیش از ۹۰۰ هزار دانش‌آموز از تحصیل بازمانده‌اند.
• از جمله دلایل ترک تحصیل می‌توان به مشکلات اقتصادی و فقر، ممانعت خانواده‌ها، مسائل فرهنگی، کیفیت آموزش و ورود زودهنگام به بازار کار اشاره کرد. هرچند مشکلات مالی نقش پررنگی دارند، اما افزایش قیمت کتاب‌های درسی یا شهریه مدارس تنها بخشی از این مسئله است.
• قیمت کتاب‌های درسی در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۰ درصد افزایش داشته که نصف رقم ادعاشده است. همچنین روند افزایشی ترک تحصیل تأیید می‌شود، اما این پدیده ناشی از مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و اجتماعی مختلف است و نمی‌توان آن را صرفاً به قیمت کتاب یا شهریه مدارس نسبت داد. بنابراین ادعای مطرح‌شده «نیمه‌نادرست» ارزیابی می‌شود.