هرچه تورم بیشتر می‌شود، سرقت نیز رشد می‌کند

خلاصه:
بررسی داده‌های ۱۰ ساله نشان می‌دهد بین نرخ تورم و میزان سرقت همبستگی آماری قوی وجود دارد، اما همبستگی به‌معنای رابطه علت‌ومعلولی نیست. چون هر دو متغیر به عوامل متعددی وابسته‌اند، نمی‌توان گفت تورم علت مستقیم افزایش سرقت است؛ بنابراین این ادعا گمراه‌کننده است.

شرح ادعا

هیرش سعیدیان در توییتی، با انتشار یک نمودار ادعا کرده که هرچه تورم بیشتر می‌شود، سرقت نیز رشد می‌کند.

نتیجه بررسی

• قابل توجه است که همبستگی (Correlation) و رابطه علّی و معلولی (causation) دو مفهوم مجزا در علم آمار هستند. هر همبستگی‌ای به معنای رابطه علّی و معلولی نیست.
• مشخص نیست منظور کاربر از شانه‌به‌شانه بودن تورم و سرقت چیست؛ اما اگر منظور او این باشد که تورم، علت افزایش سرقت است؛ نمی‌توان این گزاره را بررسی کرد، چراکه سرقت و تورم، هر دو به عوامل متعدد و مختلفی مربوط هستند و بررسی آن نیازمند دسترسی به انواع دادگان، لحاظ کردن نظریه‌های مخالف، و استفاده از روش‌های آمار علّی و معلولی (causal inference) است.
• اما اگر منظور او، همبستگی باشد؛ ضریب همبستگی پیرسون بین تعداد سرقت‌ها و نرخ تورم برابر با ۰.۹۲۹ است که نشان‌دهنده همبستگی قوی بین آن‌هاست.
• فکت‌یار برای راستی‌آزمایی، داده‌های ۱۰ ساله مربوط به سرقت را از سالنامه‌های آماری مرکز آمار و داده‌های مربوط به تورم را از وب‌سایت بانک مرکزی استخراج کرد.
• بنابراین، باتوجه به اینکه گرچه بین سرقت و تورم همبستگی وجود دارد؛ اما نمی‌توان صرف همبستگی، تورم را علت قطعی و اصلی سرقت دانست، بنابراین ادعای کاربر گمراه‌کننده ارزیابی می‌گردد.