واگذاری کوه‌های آرارات به ترکیه در زمان رضاشاه موجب ایجاد مرز زمینی بین ترکیه و نخجوان شد

خلاصه:
ادعای واگذاری کوه‌های آرارات به ترکیه در زمان رضاشاه که منجر به ایجاد مرز زمینی بین ترکیه و نخجوان شد درست است. معاهده ۱۳۱۰ شمسی مناطق «آرارات کوچک» و «قره‌سو» را به ترکیه داد و مرز زمینی با نخجوان شکل گرفت.

شرح ادعا:

کاربری در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شده که واگذاری کوه‌های آرارات توسط رضاشاه باعث ایجاد مرز زمینی بین ترکیه و نخجوان آذربایجان شده و بر اساس این موضوع، کریدور زنگزور می‌تواند آذربایجان را مستقیماً به ترکیه متصل کند.

نتیجه بررسی ادعا:

• بر اساس اسناد مرکز بررسی اسناد تاریخی، معاهده تعیین خط سرحدی بین ایران و ترکیه در سال ۱۳۱۰ هجری شمسی (دوران حکومت رضاشاه) امضا شد. طبق این قرارداد، منطقه «آرارات کوچک» و محدوده «قره‌سو» به ترکیه واگذار شد که به‌واسطه آن مرز زمینی بین ترکیه و نخجوان شکل گرفت. در مقابل، منطقه‌های محل مناقشه «قطور» و «دره بارژگه» به ایران واگذار شد.
• مناقشات مرزی ایران و ترکیه از سال ۱۳۰۲ با اقدام ترکیه جهت اعمال حاکمیت بر منطقه آغاز شد، به‌خصوص به منظور مقابله با نیروهای کرد در آرارات. این اختلافات ادامه داشت تا سال ۱۳۰۹ که قشون ترکیه با موافقت ایران از مرزهای این کشور عبور و مناطقی را به طور موقت اشغال کرد.
• سرانجام در ۳ بهمن ۱۳۱۰، معاهده تعیین خط سرحدی بین ایران و ترکیه در تهران به امضا رسید و در خرداد ۱۳۱۱ توسط مجلس شورای ملی تصویب گردید. مطابق این معاهده، منطقه‌های «آرارات کوچک» و «قره‌سو» که اتصال ترکیه به نخجوان را فراهم می‌کنند به ترکیه واگذار و در مقابل «دره بارژگه» و منطقه مورد مناقشه «قطور» به ایران بازگردانده شد.
   در نتیجه، ترکیه به موجب این قرارداد بر منطقه قره‌سو مسلط شد و مرز زمینی میان ترکیه و نخجوان ایجاد گردید. بنابراین ادعای مطرح شده درست ارزیابی می‌شود.