آتشفشان دماوند فعال شده است

خلاصه:
تصاویر اخیر دماوند ممکن است نشان‌دهنده خروج بخار آب از دودخان‌ها باشد، اما این پدیده طبیعی است و هیچ نشانه‌ای از فوران یا انفجار وجود ندارد. ادعای فعال شدن آتشفشان نیمه‌نادرست است.

شرح ادعا:

یک پیج اینستاگرامی با بازنشر تصاویری از یک توده سفیدرنگ بر فراز قله دماوند، مدعی شد که آتشفشان دماوند فعال شده است.

نتیجه بررسی ادعا:

• مطابق گفت‌وگوی فکت‌یار با دکتر مهدی زارع، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، تصاویر اخیر از قله دماوند هرچند می‌تواند ناشی از خروج بخار آب از دودخان‌های این آتشفشان باشد، اما چنین پدیده‌هایی برای دماوند -که آتش‌فشانی خفته اما فعال به شمار می‌رود- طبیعی است و الزاماً نشانه‌ای از نزدیک شدن به مرحله انفجار محسوب نمی‌شود.
• بر اساس گزارش برنامه جهانی آتشفشان‌شناسی اسمیتسونیان و اظهارات دکتر زارع، آخرین فوران دماوند حدود ۷۳۰۰ سال پیش رخ داده و این کوه اکنون در وضعیت خفته (Dormant) قرار دارد. به این معنا که فعالیت‌هایی مانند وجود دودخان‌ها، خروج بخار آب و چشمه‌های آب گرم ادامه دارد، اما دماوند در حالت انفجار و فوران گدازه  قرار ندارد.
• از دودخان‌های این آتش‌فشان، گازهایی نظیر بخار آب و مواد گوگردی متصاعد می‌شود که گاه ستون‌های کوچکی از دود یا بخار را تشکیل می‌دهد. دکتر زارع تأکید کرد: «تصاویر منتشر شده می‌تواند ناشی از خروج بخار آب در دهانه دماوند یا ترکیب آن با ابرها در شرایط خاص جوی باشد. به طور معمول در مرداد و شهریور نیز گزارش‌های بیشتری از ابر و دود اطراف قله ثبت می‌شود و حتی احتمال وقوع جریان لاهار (گل‌ولای آتشفشانی) وجود دارد. بااین‌حال این فعالیت‌ها غیرعادی نیستند و نسبت به سال‌های گذشته تغییر چشمگیری مشاهده نشده است.»
• وی همچنین افزود: «در حال حاضر هیچ نشانه‌ای از فوران یا انفجار آتشفشان دماوند وجود ندارد. داده‌های لرزه‌نگاری و هواشناسی می‌توانند وقوع چنین رخدادی را از روزها یا ماه‌ها قبل آشکار کنند. با این حال، برخلاف برخی آتشفشان‌های جهان، برای دماوند سامانه‌های اختصاصی پایش فعال نیست و بنابراین فعلا  امکان پیش‌بینی دقیق وضعیت آن در سال‌های آینده وجود ندارد. ولی بر اساس همین پایش های موجود وضع کنونی آن قابل ارزیابی است.»
• بر اساس این اطلاعات، کوه دماوند در حالت خفته قرار دارد و نشانه‌های دیده شده نظیر خروج بخار آب از دودخان‌ها، اتفاقی غیرطبیعی و به معنای انفجار آتشفشان نیست؛ بنابراین ادعای مورد بررسی نیمه نادرست ارزیابی می‌شود.